25 km/u?

Column Zadelpen

Begin dit jaar heeft het Fietsberaad geadviseerd om op fietspaden een maximum snelheid in te voeren. Het Radio1 programma De Ochtend achtte dit een zodanig belangwekkend en controversieel onderwerp dat er die dag de nationale stemmingspoll stand.nl aan werd gewijd. De vox populi mocht zich uitspreken over de stelling 'Op fietspaden moet een maximumsnelheid komen van 25 kilometer per uur'.
In de studio zat deskundige politica Stientje van Veldhoven. Zij was tegen de stelling.


Vroeger was de wereld simpel: je fietste of je deed iets anders (autorijden bijvoorbeeld). Nu heb je zoveel keuzes als fietser, dat het niet volstaat om te zeggen dat je een fiets bezit. Verklaar je nader: citybike, mountainbike, omafiets niet te vergeten, hogesnelheids-bananen/ ligfiets, transport- of bakfiets (eventueel met vader en kind), snorfiets (al dan niet electronisch aangedreven), kinderfietsjes, racefiets, randonneur, jakkerfietsen, fietsen voor scholieren (al dan niet facebookend of app-end), fietsen voor ouders met kinderzitjes, gewone stads- annex woon-werkfiets, brommer (opgevoerd of niet, inmiddels reeds verdreven en verbannen naar de hoofdweg), art- en designfietsen (Biomega), scooters?, e-bikes, rammelende studentenbarrels, en dan nog de snelste loot aan de stam: de speed pedelec (de opkomst van de laatste vormt in principe de directe aanleiding voor het advies van Fietsberaad). Hoeveel smaken wenst u meer? En dan nog de overige deelnemers in het relatief langzame verkeer: voetgangers, steppers, skaters etc.


De fiets als merk of type om je te profileren. Ik heb een fiets, dus ik ben.
Drukte in het verkeer, en die neemt toe. We weten hoe dat komt. Het is de bewegingshype, het BMI-dogma, de lifestyle onder het vrouwelijke sportieve deel (een vrouw op een racefiets, vroeger toch een witte raaf) en bezigheidstherapie voor gepensioneerden. En waar velen bij elkaar komen krijg je eerder problemen. Als voorbeeld:


Dorus van 80 schrikt op als er achter hem in de verte gebeld wordt, zo hij dat al hoort. Hij kijkt in zijn achteruitkijkspiegel, die hij gelukkig wel gemonteerd heeft. Hij stoot zijn (fiets)partner Mona (leeftijd 75) aan: "er komt iets aan". "Wat dan?" "Kan ik niet zien". Oef, daar zijn ze al. Snel, de berm in!" Dat is geen feest.


Wat mij betreft mag de maatregel stante pede ingevoerd worden op fietspaden binnen de bebouwde kom. In de stad: waarom willen fietsers daar zo hard fietsen? Als er al gepleit wordt voor onthaasting in onze samenleving, laten we dan in godsnaam het verkeer niet vergeten. De stad is toch bij het uitstek het gebied waar wat te zien is, doe dat dan op je gemak. En waar tegelijkertijd, in alle rumoer en reuring, waakzaamheid en oplettendheid geboden is.

25 km/u, ik vind dat als gewezen snelheidsjunk ook knap hard hoor.


Voor de interlokale buitenwegen ligt de oplossing moeilijker. Feitelijk is het voorstel van Fietsberaad hier ook op gericht (zie fietsberaad.nl). Veel fietsers willen buiten de stad van nature (voor de lol of noodgedwongen) sneller van a naar b. Van Veldhoven zegt dat het voorstel van Fietsberaad niet te handhaven is. Zit wat in. Mijn bezwaar is nog praktischer: het is niet nodig, en het leidt tot overdreven betutteling. Alleen de drukke paden met een grote snelheids-diversiteit, met veel schoolgaande fietsers, toeristen of recreërende ouderen, verdienen een rond bord met rode rand en "25" in het midden. Dat zullen er niet veel zijn, denk aan Heumensoord oa. Als je slechts anderhalve man en een paardenkop tegenkomt moet je niet zo moeilijk te doen. Dat lossen de incidenteel kruisende fietsers onderling wel op. Invoering van het voorstel van Fietsberaad zal in die ontelbare gevallen tot veel onbegrip en verzet leiden.


Maatwerk derhalve, laat een wijze raad de bottleneck-paden buiten de bebouwde kom vaststellen. Kan er ook rekening gehouden worden met criteria als overzichtelijkheid (bochten) en breedte (ruimte). Voor die gevallen geldt het 25-regiem, ook voor de snelle jelles. Indien de ruimte het toelaat kunnen die laatsten naar de hoofdweg verhuizen.


Mochten er her en der grote veiligheidsrisico's worden voorzien, dan moet de Fietsersbond in het geweer komen: het is het orgaan ter behartiging van de belangen van alle fietsers.


Hopelijk slaan de berichten uit de Randstad, alwaar de jeugd zich lijkt uit te spreken voor de keuze van geen-autobezit, snel over naar onze contreien. Dat zou tot een nieuwe waterscheiding tussen de snelheidsgroepen kunnen leiden. Waarom niet denken aan een extra parallel pad voor de snelfietsers? Incidenteel natuurlijk. Voordeel: het asfalt ligt er al, een lange lik extra verf volstaat bij wijze van spreken. Ruim baan voor de fiets, in welke snelheidsklasse ook.


Ghislaine Plag van Radio1: "Standpunt en el, zegt u het maar". Ik stem tegen, net als Stientje, met ons slechts 29% van de bijna 1500 respondenten.

Februari 2015